Thông thường, kiến thức và kỹ năng về dinh dưỡng của mỗi người đều xuất phát từ gia đình, thói quen ăn uống từ nhỏ hoặc kinh nghiệm của bản thân trong quá trình trưởng thành. Tuy nhiên, còn một kênh cung cấp kỹ năng này cho trẻ có hiệu quả không ngờ mà chúng ta ít nghĩ tới, đó chính là trường học.
Tiểu học - Thời điểm cần thiết tiếp nhận kiến thức dinh dưỡng
- Mẹ ơi, buổi trưa ăn bán trú ở lớp, chúng con toàn trao đổi thức ăn. Con không thích ăn rau nên cho hết bạn Nga, bạn Dương không thích ăn cá lại chuyển sang cho con…
- Thế cô trông trưa cho phép làm điều đó à?
- Tất nhiên là không rồi! Bọn con cho bát xuống gầm bàn rồi tráo đổi, cô làm sao thấy được ạ.
Đây là câu chuyện của cô con gái đang học lớp 4 nhà tôi. Và có lẽ, nhiều phụ huynh có con ở lứa tuổi tiểu học cũng sẽ thấy câu chuyện này sao mà “quen quen”.
Với trẻ mầm non, chế độ dinh dưỡng cũng như việc lựa chọn thức ăn chủ yếu phụ thuộc vào cha mẹ. Tuy nhiên, khi bước vào lứa tuổi cách quan hệ sinh con trai học đường, nhất là giai đoạn tiểu học, việc ăn uống dần do trẻ tự quyết định, sự can thiệp của cha mẹ giảm đi.
Nếp sinh hoạt của người Việt là cả gia đình ngồi cùng một mâm trong bữa ăn. Vì vậy, chúng ta rất khó xác định được khẩu phẩn ăn của trẻ trong mỗi bữa ăn có cân đối hay không. Chúng ta thường hỏi “con ăn mấy bát cơm rồi?” chứ không ai hỏi “con ăn bao nhiêu rau, bao nhiêu thịt?”. Khi chủ động, trẻ thường sẽ gắp thức ăn theo sở thích, thói quen nên khả năng trẻ ăn không cân đối về mặt dinh dưỡng rất lớn.
Ngoài ra, tại nhiều vùng nông thôn, các bé gái học lớp 4-5 đã bắt đầu tham gia vào công việc nấu ăn cho gia đình. Khi ăn uống vẫn còn là vấn đề phải lo lắng hàng ngày, cái “no” dường như quan trọng hơn cái “chất”. Không phải gia đình nông thôn nào cũng nghĩ tới giá trị dinh dưỡng của từng loại thực phẩm và ảnh hưởng của nó tới sức khỏe. Vì vậy, tất nhiên trẻ em nông cách quan hệ để sinh con trai thôn khó mà có được những kiến thức dinh dưỡng tốt từ chính gia đình và bố mẹ.
Việt Nam đang chịu một gánh nặng kép về dinh dưỡng của trẻ em: Sau lưng chúng ta vẫn đeo đẳng vấn đề suy dinh dưỡng thì lù lù trước mắt là tình trạng thừa cân và béo phì. Sau lứa tuổi mầm non, tiểu học là giai đoạn đóng vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển thể chất. Chính vì vậy, đây là thời điểm vàng để dạy trẻ về kỹ năng và kiến thức về dinh dưỡng, giúp các em thay đổi hành vi, tiến đến lối sống lành mạnh, là tính ngày rụng trứng để sinh con trai hành trang đi theo suốt cuộc đời, đây là phương thuộc hữu hiệu giải quyết gánh nặng kép.
Hiệu quả hơn khi lồng ghép vào hoạt động ngoại khóa
Theo số liệu từ văn phòng Tổng cục Thống kê, năm 2013-2014, cả nước có hơn 7,2 triệu học sinh tiểu học đang học tại 15.337 trường. Một cộng đồng tập trung như vậy, nếu triển khai được vấn đề giáo dục dinh dưỡng thì sẽ là lợi thế lớn và đạt hiệu quả cao hơn so với các môi trường khác. Đồng thời, khi triển khai ở trường học, việc phối hợp với gia đình trong bất kì lĩnh vực giáo dục nào đều trở nên dễ dàng và nhanh chóng.
Ông Trịnh Hồng Sơn, Giám đốc Truyền thông Viện Dinh dưỡng Quốc gia, là người đánh giá và theo dõi chương trình Giáo dục dinh dưỡng học đường của Bộ Giáo dục và Đào tạo kết hợp với Viện Dinh dưỡng Quốc gia do Công ty Nestlé Việt Nam tài trợ, cho biết: “Chương ngày rụng trứng trình Giáo dục dinh dưỡng học đường - Nestlé Healthy Kids được thực hiện trên toàn cầu từ năm 2009 và vào Việt Nam từ năm 2012, đã được triển khai thành công tại 18 trường tiểu học ở 5 tỉnh, thành phố. Cái hay của chương trình là đưa trẻ em tiếp cận với các kiến thức dinh dưỡng thông qua phương pháp giảng dạy tương tác, thú vị và hấp dẫn; thông qua các trò chơi, câu đố và các bài trắc nghiệm mà chính các em tự tiến hành kiểm tra và đánh giá”.
Trường Tiểu học Phú Lộc, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình là một trong những trường thuộc chương trình. Thầy Trương Thế Vinh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Các kiến thức đã được truyền tải tới các em rất nhẹ nhàng, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi, dễ tiếp thu, dễ nhớ. Chúng tôi đã lồng ghép những kiến thức về dinh dưỡng vào các giờ học ngoại khóa, kỹ năng sống, hoạt động văn nghệ, thi vẽ tranh về dinh dưỡng… để tạo sức hấp dẫn cũng như thu hút sự tham gia của các em. Học Toán, Tiếng Việt thì các em ngại chứ những buổi học về dinh dưỡng lại tỏ ra rất hứng thú và say mê, bởi các bài giảng được xây dựng trong chương trình cách tính ngày rụng trứng để sinh con trai Giáo dục dinh dưỡng học đường rất phóng phú và sinh động. Các bài kiểm tra được các em làm đi làm lại 4-5 lần mà không chán. Tôi cho rằng, nên thường xuyên có những chương trình lồng ghép kỹ năng sống, nâng cao hoạt động thể chất, rèn luyện sức khỏe cho các em trong nhà trường”.
Đánh giá một năm thực hiện, kết quả cho thấy rất khả quan. Qua phỏng vấn, có em trả lời: “Ở nhà, em ăn nhiều ra quả hơn rước vì bài giảng nói tác dụng của rau qua là quan trọng”, có em thì nói: “Em nói với bố mẹ mua thêm phô mai, sữa chua để cung cấp canxi giúp xương phát triển, cơ thể sẽ cao hơn”, “Trước đây, em không thích ăn, bây giờ, em đã chịu khó ăn sáng hơn”. Về rèn luyện, đa số các em có những thay đổi về thói quen sinh hoạt (sau 6 tháng - 1 năm, số em thay đổi thói quen ăn uống tăng từ 42% lên 71%) , vận động hàng ngày (sau 6 tháng - 1 năm, số em có thói quen tập thể dục tăng từ 49% lên 62%), các em ít ngồi xem tivi hơn, chạy nhảy nhiều hơn, nhiều em đã yêu cầu bố mẹ cho đi tập bơi theo như bài giảng của chương trình”…
Giáo dục dinh dưỡng học đường là một một kênh giáo cách tính ngày trứng rụng dục quan trọng và đạt hiệu quả không ngờ. Từ trước tới nay, chúng ta vẫn thường cho rằng dinh dưỡng chủ yếu là do gia đình, trách nhiệm của gia đình và cha mẹ. Nhưng thực tế, với sự tham gia của nhà trường lại đem lại hiệu quả tốt trong việc cung cấp kiến thức, kỹ năng sống và thay đổi hành vi của trẻ. Chính các em sẽ đem những kiến thức, kỹ năng và hành vi ấy về nhà và tác động làm thay đổi, quan điểm và hành vi của bố mẹ, từ đó lan tỏa ra xã hội.
Nguồn: Tạp chí Gia đình và trẻ em
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét